FANDOM


Kościan (niem. Kosten) – Miasto w Polsce, położone w województwie wielkopolskim, w powiecie kościańskim. Miasto jest siedzibą władz wiejskiej gminy Kościan.

Dawne miasto królewskie, należące do starostwa kościańskiego, pod koniec XVI wieku leżało w powiecie kościańskim województwa poznańskiego. W latach 1975–1998 miasto administracyjnie należało do województwa leszczyńskiego.

Według danych z 30 czerwca 2014 r. miasto miało 23 952 mieszkańców.

Historia Edytuj

Pierwsze wzmianki o Kościanie pochodzą z XIII wieku. W XIII wieku był on osadą targową, określaną później jako “Antiqua Civitas” i “Sthare Myastho”. Osada leżała początkowo w okolicach dzisiejszego Placu Wolności, dopiero później – ze względów bezpieczeństwa – mieszkańcy przenieśli się na wyspę w widłach Obry.

Nie jest również znana data powstania miasta, jednak historycy twierdzą, że było to za czasów Przemysła I (książę Wielkopolski od 1241 roku) lub Przemysła II (od 1295 roku króla Polski). Prawa miejskie, otrzymane w II połowie XIII stulecia, potwierdził w 1400 roku król Władysław Jagiełło. Od roku 1332 mówi się o Kościanie jako mieście królewskim.

W 1400 roku rozpoczął się okres największej świetności miasta, zakończony potopem szwedzkim w 1655 roku. Miasto było drugim po Poznaniu ośrodkiem miejskim w Wielkopolsce. W XIV w. Kościan stał się siedzibą rozległego powiatu, który w XVI w. obejmował 24 miasta (m.in. Babimost, Wolsztyn, Grodzisk, Książ, Śrem, Gostyń, Rawicz), 574 wsie i 118 parafii. Warowne miasto stało się silnym ośrodkiem rzemieślniczym. Kościańskie sukna, znane również za granicą, otrzymały od Kazimierza Jagiellończyka znak ochronny, uznany za pierwszy znak przemysłowy w Rzeczpospolitej.

Dotkliwe straty i upadek potęgi Kościana związane były z najazdem szwedzkim (lata 1655-56). Wprawdzie partyzanci Krzysztofa Żegockiego - o czym było głośno w kraju - odbili fortelem miasto, jednak nie uniknęło ono zburzenia, złupienia i spalenia. Kolejnych zniszczeń dokonały wojny XVII i pierwszej połowy XVIII stulecia. Od 1793 roku miasto znalazło się pod panowaniem pruskim.

Kolejną ważną datą w historii Kościana było wybudowanie linii kolejowej Poznań – Wrocław w 1856. Przyczyniło się to do rozwoju przemysłu w mieście, w szczególności tytoniowego oraz przetwórstwa buraków cukrowych.

W 1918 roku kościaniacy aktywnie włączyli się w powstanie wielkopolskie, dzięki czemu miasto stało się częścią II Rzeczpospolitej. Okres międzywojenny to ponownie czas prosperity Grodu nad Obrą, zakończony agresją hitlerowską we wrześniu 1939 roku. Lata 1939-45 to kolejna ciężka próba dla Kościana. Miasto dotknęły wszystkie kataklizmy II wojny światowej: egzekucje, wysiedlenia, wywózki do obozów koncentracyjnych czy konfiskaty mienia. Gehenna zakończyła się w styczniu 1945 roku, kiedy to miasto wyzwoliła Armia Czerwona.

Po II wojnie światowej znacznie zwiększyła się liczba mieszkańców miasta (z 10.800 w 1950 roku do prawie 25.000 pod koniec XX wieku), co było spowodowane powstaniem w Kościanie nowych oraz rozwojem istniejących w latach 30-tych przedsiębiorstw: cukrowni, wytwórni papierosów, zakładów mięsnych oraz przemysłu chemicznego.

Najważniejszym wydarzeniem w najnowszej historii miasta była reforma administracyjna, w wyniku której 1 stycznia 1999 roku miasto stało się odrębną gminą oraz stolicą powiatu kościańskiego (pełniło tę funkcję do 1975 roku, kiedy to utworzono województwo leszczyńskie).

Treści społeczności są dostępne na podstawie licencji CC-BY-SA , o ile nie zaznaczono inaczej.