FANDOM


Piła (niem. Schneidemühl) – Miasto na prawach powiatu w północno-zachodniej Polsce, w województwie wielkopolskim, siedziba powiatu pilskiego. Położone na pograniczu Pojezierza Wałeckiego i Pojezierza Krajeńskiego, nad Gwdą, około 11 km powyżej jej ujścia do Noteci. Miasto rozwinęło się z niewielkiej osady rybackiej położonej nad dolną Gwdą, wśród lasów. Prawa miejskie najprawdopodobniej otrzymało w XV wieku, w 1513 przywileje te zostały potwierdzone przez króla Zygmunta I Starego. W wyniku 1. rozbioru Polski miasto stało się częścią Królestwa Prus i pozostało po niemieckiej stronie granicy po I wojnie światowej. W 1945 Piłę ogłoszono miastem-twierdzą i włączono w skład umocnień Wału Pomorskiego.

Zabytki Edytuj

  • dom, w którym urodził się Stanisław Staszic, z ok. połowy XVIII w., zbudowany z muru pruskiego, zniszczony w 1945, odbudowany w 1948, gruntownie odnowiony w 1986, obecnie Muzeum Stanisława Staszica
    • na ścianie tablica pamiątkowa ku czci Stanisława Staszica
  • dawny arsenał Landwehry z lat 1843–1844
  • kasyno oficerskie z ok. 1914, obecnie Wojskowa Agencja Mieszkaniowa
  • zespół budynków z lat 1926–1930 przy pl. Staszica:
    • modernistyczny gmach władz dawnej rejencji pilskiej, obecnie Szkoła Policji
    • teatr, biblioteka i muzeum, po zniszczeniach wojennych odbudowany w 1960, obecnie Regionalne Centrum Kultury „Fabryka Emocji” (www.rck.pila.pl) i obiekty szkoły policji
    • konsystorz ewangelicki i urząd finansowy, obecnie Urząd Miejski i Poszukiwania Nafty i Gazu „NAFTA”
  • neogotycki budynek seminarium nauczycielskiego z lat 1902–1904 z salą gimnastyczną, obecnie Szkoła Podstawowa nr 7
  • modernistyczny budynek gimnazjum im. von Steina z 1931, obecnie Liceum Ogólnokształcące
  • fragment budynku dawnej poczty z lat 1893–1895, w stylu neorenesansu niemieckiego. W 1994 część zburzona w 1945 została odbudowana w nowoczesnej formie, zachowując ogólną bryłę budynku.
  • dworzec kolejowy z 1853, przebudowany w 1876. W 2016 roku zakończył się gruntowny remont budynku
  • Parowozownia Piła wybudowana w latach 1870–1874 zwana Okrąglakiem
  • klasycystyczny budynek loży masońskiej z połowy XIX w., do 2016 roku Wyższa Szkoła Biznesu (już nie istniejąca)
  • neogotycki instytut głuchoniemych z ok. 1870, obecnie fragment Szkoły Podstawowej nr 5
  • Nowy Dom Strzelecki z 1896, o konstrukcji z muru pruskiego, obecnie pensjonat
  • budynek z ok. 1920, w którym w latach 1928–1934 mieścił się konsulat polski
  • budynek z ok. 1875, w którym w latach 1934–1939 mieścił się konsulat polski, obecnie Muzeum Okręgowe
    • na ścianie tablica upamiętniająca siedzibę konsulatu polskiego
  • kasyno oficerskie z czwartej ćwierci XIX w., obecnie Invest Bank
  • schrony bojowe na wschodnich obrzeżach miasta z lat 1939–1944, fragment umocnień Wału Pomorskiego
Treści społeczności są dostępne na podstawie licencji CC-BY-SA , o ile nie zaznaczono inaczej.